<< Ga terug

Blauwwit schildje geeft aansluiting op gas aan

Blauwwit schildje geeft aansluiting op gas aanBlauwwit schildje geeft aansluiting op gas aanBlauwwit schildje geeft aansluiting op gas aanBlauwwit schildje geeft aansluiting op gas aan

ZWOLLE - Rond 1850 wijzen artsen op de misstanden rond de huisvesting van de werkende klasse in Zwolle. Arbeiders zijn vaak gehuisvest in kleine onderkomens waar hygiëne ver te zoeken is. Epidemieën lagen geregeld op de loer.

Voor woonoppervlak, lichttoetreding, ventilatie, bouwkundige constructies en huurprijs zijn geen voorschriften. De buurtschap Assendorp groeit rond 1870, na de komst van de Centrale Werkplaats van de Staatsspoorwegen, uit tot de grootste arbeiderswijk van de stad. Fabrikanten, bouwverenigingen, maar vooral huisjesmelkers laten in hoog tempo huizen bouwen. Met de komst van de waterleiding in 1892 werd de hygiëne beter en mede daardoor braken er minder ziekten uit. Al eerder in 1847 krijgt Zwolle de eerste gasfabriek in Overijssel. Als eerste wordt het gas gebruikt voor de straatverlichting. Langzamerhand wordt het gas steeds meer voor verlichting en koken in huizen gebruikt.

Schildje

Een klein rond schildje, rechtsboven de voordeur op de kozijnstijl geschroefd, herinnert hieraan. Bij een aantal Zwolse panden zijn ze nog te vinden. Vaak is het schildje overgeschilderd en is in het schilderwerk alleen een bobbeltje te zien. Als de verf voorzichtig wordt verwijderd komt het blauw met wit kruis geëmailleerde schildje tevoorschijn. Het schildje gaf aan dat de woning op het gas was aangesloten. Na 1900 stopt men met het aanbrengen van de schildjes. Bijna iedere woning is dan op het gas aangesloten.

Huur

In Zwolle zette de Vereniging tot verbetering der Arbeiderswoningen zich als eerste in voor betere woningen in de volkshuisvesting. De huur voor een woning was ongeveer één gulden in de week. Voor veel arbeiders was dat vaak nog te veel. Door wekelijks een klein extra bedrag te betalen, konden de huurders het pand op den duur in eigendom verkrijgen. Een goed voorbeeld van dergelijke arbeidershuizen is het woningcomplex Eigenhaardstraat 12 tot en met 46 en Assendorperstraat 41-43 van de woningbouw vereniging Eigen Haard. In 1893 ontwierpen de Zwolse architecten W. en F.C. Koch dit in neo-renaissancestijl op getrokken woningcomplex van twintig woningen. De Eigenhaardstraat werd vernoemd naar de woningbouwvereniging die destijds het plan realiseerde.

Zaagwerk

Opvallend is de zorg die werd besteed aan de afwerking en het materiaalgebruik in de gevels. Het meest in het oog springend zijn de dakkapellen die zijn versierd met zaagwerk en zijn bekroond door een houten pinakel. Op de afgeschuinde hoek van de Eigenhaardstraat en de Assendorperstraat bevindt zich onder een console een gevelsteen met de tekst: ‘Eigen Haard, 1 januari 1894’. Als in 1902 de woningwet van kracht wordt, voldoen deze woningen aan de Eigenhaardstraat al aan de normen van deze wet. Terecht is deze rij woningen al in 1988 op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst. In 2001 wordt er vergunning verleend voor een grondige restauratie van de twintig woningen. Daarbij werd het destijds enigszins verstoorde gevelaanzicht herteld en is de originele kleurstelling teruggebracht.

Bobbeltje

Als laatste, mocht uw woning van voor 1900 zijn, kijk dan eens of u rechtsboven de voordeur op de geschilderde kozijnstijl een bobbeltje ziet. Wie weet zit er een blauwwit schildje onder.

Tekst: afdeling Erfgoed gemeente Zwolle



Op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Like ons ook op Facebook!

Ontworpen door BCO Reclameburo

Welkom op De Swollenaer

Op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming worden cookies als persoonsgegevens beschouwd. Op deze website wordt van cookies gebruik gemaakt. Verdere informatie hierover kunt u vinden in ons privacystatement & cookiestatement. U wordt hierbij verzocht om kenbaar te maken dat u met het gebruik van cookies instemt.



Lees ons privacystatement

Lees ons cookiestatement